Bệnh viêm da, hăm bỉm ở trẻ là bệnh về da phổ biến ở trẻ, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 12 tháng tuổi với làn da rất mỏng và nhạy cảm. Hăm bỉm ở trẻ là hiện tượng vùng đùi, mông bé bị nổi mẩn đỏ, nặng dẫn đến nứt nẻ, đóng vảy và có thể dẫn tới mưng mủ ở khu vực da bị hăm.
NGUYÊN NHÂN GÂY HĂM BỈM Ở TRẺ
Theo Thạc sĩ , Bác sĩ – LÊ THỊ HẢI ( GĐ Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia) có nhiều nguyên nhân gây hăm bỉm:
• Nhiễm khuẩn:
Điều này do bé bài tiết liên tục, việc vệ sinh, thay bỉm không kịp thời hoặc trẻ bị ủ quấn trong bỉm quá lâu mà gây nên. Hăm do nhiễm khuẩn cũng có thể xảy ra khi tắm xong, mẹ lau không khô, người bé còn ẩm mà mẹ đã vội quấn ngay hoặc quấn bỉm quá chặt. Khi đó, khu vực da được đóng bỉm ở bé thường là địa điểm ấm và ẩm ướt là môi trường thuận lợi để vi khuẩn gây bệnh phát triển.
• Phản ứng với thức ăn mới:
Viêm da hay hăm bỉm ở trẻ, một phần cũng do thức ăn. Vì nhiều bé bắt đầu xuất hiện dấu hiệu bị hăm khi bước vào quá trình ăn dặm, nhất là sau khoảng thời gian bé thử một món ăn mới. Thức ăn mới có khả năng làm thay đổi tần suất, thành phần nước tiểu hoặc phân của bé. Nếu bé bú mẹ hoàn toàn, chứng hăm bỉm có thể là kết quả khi cơ thể bé phản ứng với những loại thức ăn mới từ người mẹ. Ngoài ra, nếu bé sử dụng kháng sinh (hoặc người mẹ sử dụng kháng sinh trong giai đoạn cho con bú) cũng dễ khiến bé bị mắc chứng hăm. Bởi vì, kháng sinh có khả năng làm suy yếu những loại vi khuẩn có lợi trong cơ thể bé. Kháng sinh cũng có thể khiến bé dễ mắc chứng tiêu chảy là nhân tố làm tăng cơ hội của chứng hăm bỉm ở trẻ phát triển.
• Phản ứng với hóa chất:
Trẻ còn có thể bị hăm do phản ứng với các hóa chất có trong bỉm giấy hoặc các loại phấn rôm, sản phẩm chăm sóc da sử dụng cho bé sau mỗi lần thay bỉm. Nhiều mẹ rất thích thoa một lượt phấn rôm cho bé sau khi bé tắm xong. Song thực chất phấn rôm dễ làm bít tắc lỗ chân lông, gây khó khăn cho việc thoát ẩm của da và khiến hăm da xuất hiện.
Ngoài ra, có rất nhiều trường hợp chứng hăm bỉm ở bé có thể là kết quả của việc da bé bị chà xát vào bề mặt của bỉm giấy; đặc biệt khi các loại bỉm giấy được sản xuất kèm những loại hóa chất nhạy cảm với da của bé.
Làn da trẻ rất mỏng manh, nếu không được chăm sóc cẩn thận sẽ dễ dẫn đến bị hăm. Khi trẻ bị hăm bỉm, vùng da mặc bỉm (mông, đùi, bẹn, cơ quan sinh dục) bị đỏ, hơi sưng nề, bé khó chịu, hay quấy khóc, ngay cả khi mẹ thay bỉm. Mỗi lần mẹ đụng chạm vào vùng da bị đỏ, trẻ càng khóc nhiều hơn; trẻ có thể sợ đi vệ sinh, sợ mẹ vệ sinh cho bé, sợ cả mặc quần và bỉm. Trẻ bị hăm sẽ làm cho trẻ quấy nhiều, thậm chí kém ăn, ít ngủ khó chăm sóc.
BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH HĂM BỈM Ở TRẺ
Theo thạc sĩ, bác sĩ Lê Thị Hải, để phòng chống hăm bỉm cho trẻ, ngoài việc quan tâm đến chế độ chăm sóc (thay bỉm, lau rửa…) và ăn uống cho trẻ, việc dùng loại bỉm nào là một yếu tố rất quan trọng. Và băn khoăn phổ biến của các bà mẹ là lựa chọn giữa bỉm vải và bỉm giấy cho trẻ.
1. SỬ DỤNG BỈM GIẤY
Bỉm giấy được nhiều bà mẹ lựa chọn vì tính tiện lợi. Nó giúp các bà mẹ đỡ công giặt giũ quần áo, drap giường cho các bé, sạch sẽ hơn khi mang bé ra khỏi nhà đi chơi…và các bé cũng sẽ có được giấc ngủ ngon hơn nhờ không bị gián đoạn giấc ngủ do bỉm ướt khi có thể đi tè nhiều lần trong đêm (6 – 8 lần/đêm).
Cấu tạo của các loại bỉm giấy thường bao gồm: lớp phủ ngoài (là hỗn hợp sợi tổng hợp để chống thấm), lớp thấm hút (là lớp cotton và giấy được chèn các tinh thể siêu thấm có khả năng giữ chất lỏng ở dạng gel ở đáy bỉm), phụ gia hóa học (chất tạo mùi thơm dễ chịu, chất tẩy trắng, các hóa chất trong quá tình sản xuất…), và cuối cùng là vật liệu phân hủy sinh học (các loại hóa chất để phân hủy bỉm thành phân ủ).
Theo các nghiên cứu khoa học, các hóa chất và vật liệu sinh học trong bỉm giấy có thể gây ra các nguy cơ lâu dài về sức khỏe của trẻ. Theo GreenAmerica.org, nghiên cứu cũng đã phát hiện dấu vết của dioxin, phụ phẩm của quá trình tẩy trắng, trong một vài loại bỉm giấy dùng một lần. Những hóa chất khác được tìm thấy trong bỉm dùng một lần bao gồm xylene, ethylbenzene, styrene và ispropylene, tất cả đều có liên quan đến chất hóa dầu. Đồng thời, các hóa chất siêu thấm hút (hay còn gọi là AGM) có thể làm tăng nguy cơ hen suyễn ở trẻ, và đặc biệt làm giảm lượng tinh trùng sản xuất ở bé trai khi trưởng thành.
Khi sử dụng bỉm giấy, cha mẹ cần phải có những kiến thức cơ bản về việc sử dụng bỉm giấy cho con nhỏ như khi mua bỉm thì nên chọn những thương hiệu uy tín trên thị trường, mua hàng chính hãng không nên ham rẻ mà mua hàng trôi nổi không rõ nguồn gốc. Trong quá trình sử dụng cha mẹ không nên cho con mặc một chiếc bỉm quá 5 tiếng.Tốt nhất là các mẹ canh từ 3-4 tiếng thì thay cho con, đặc biệt khi bé ị thì thay cho bé ngay. Trước khi đóng bỉm phải vệ sinh sạch sẽ cho con, lau khô da trước khi mặc bỉm.
2. SỬ DỤNG BỈM VẢI HIỆN ĐẠI
Vì sức khỏe của trẻ, nhiều bà mẹ hiện nay chọn các loại bỉm vải hiện đại cho trẻ, và hạn chế dùng bỉm giấy do bỉm giấy mang lại một số nguy cơ về sức khỏe cho trẻ như đã phân tích ở trên. Nói chung, bỉm vải có thể chống hăm tuyệt đối, an toàn cho trẻ vì không sử dụng hóa chất thấm hút, đặc biệt bảo vệ sức khỏe sinh sản của bé trai sau này. Đồng thời, bỉm vải còn tiết kiệm hơn, và đặc biệt giảm được một lượng rác thải khổng lồ ra môi trường. Bên cạnh việc không chứa các hóa chất có hại cho sức khỏe của trẻ, bỉm vải thoáng khí hơn và giúp chống hăm da tuyệt đối. Ngoài ra, do không chứa các hóa chất thấm hút, bỉm vải thấm hút ít hơn bỉm giấy. Đây là điều tốt vì bỉm vải thường ẩm sau 4 giờ sử dụng trong khi bỉm giấy siêu thấm hút làm cha mẹ khó phát hiện ra bỉm đã ẩm ướt và dùng quá lâu; do đó, khi sử dụng bỉm vải, cha mẹ sẽ thay thường xuyên hơn và giúp chống hăm cho trẻ tốt hơn.

Hiện tại, bỉm vải chưa thể thay thế hoàn toàn được bỉm giấy do tính tiện lợi khi sử dụng của bỉm giấy. Với những cha mẹ không thể đưa ra quyết định dùng bỉm giấy hoặc bỉm vải thì kết hợp cả hai có thể là giải pháp tối ưu. Ví dụ, sử dụng bỉm vải ban ngày và bỉm giấy ban đêm là một cách thuận tiện để đáp ứng nhu cầu của bé. Hoặc khi gia đình đi du lịch, trẻ phải nằm viện hay bị các bệnh như tiêu chảy…, thì sử dụng bỉm giấy sẽ tiện lợi hơn. Một số gia đình còn có thể chọn dùng bỉm giấy trong vài tuần đầu tiên khi bé thải ra nhiều chất bẩn và sau đó chuyển sang bỉm vải khi trẻ ít cần thay bỉm thường xuyên hơn. Đồng thời, theo các Chuyên gia Y tế thế giới, cha mẹ chỉ nên cho trẻ mang bỉm giấy sau 1 tháng tuổi. Khi bé đã thôi nôi thì nên hạn chế mang bằng cách chỉ cho bé mang bỉm vào buổi tối, còn ban ngày bố mẹ nên xi tè cho bé để bé dần chủ động đi đại tiện và tiểu tiện.